Komponisten

Prelude
Ouverture
Kunstkringen
Japanse Kampen
Orkesten/Koren
Komponisten
Artiesten
Sticusa/Erasmushuis
Programma's/Recensies
Encores/Links
Onderzoekers
Chronologie en kaarten
Knipsels
Gebouwen
Radio
gamelan
 
Paul Seelig (1876 - 1945)          Print Version/Afdruk Versie

Onder de musici in Indonesië bevonden zich ook enige componisten die een omvangrijk oevre achterlieten. De belangrijkste exponent was wel Paul Seelig, waarover later meer. Om nog maar enkele namen te noemen, Constant van de Wall, Hector Marinus, Theo Smit Sibenga en Emile Hullebroek. Ook in Europa lieten enkele componisten zich inspireren door de Oosterse muziek, zoals de Gamelan. Te weten, Claude Debussy, Maurice Ravel, Francis Poulenc, Colin McPhee en Peter Schat


Paul Johan Seelig

(1876 - 1945)

Op 13 Juni 1945 stierf in Mr Cornelis op Java een begaafd componist, wiens werken in Nederland tot nu toe vrijwel onopgemerkt zijn gebleven: Paul Johan Seelig, geboren te Breda in 1876. Zijn levensloop is een boeiend verhaal dat zich voor het grootste deel afspeelt in het verre Oosten.Zijn veelzijdige muziekopleiding bij vooraanstaande docenten, vond voor het grootse deel plaats in Duitsland. Hij studeerde daar piano,cello, instrumentatie en theorie. In 1898 was hij 2e dirigent van het Stadttheater van Essen. Intussen was hij vaak op reis naar landen als Japan, Palestina, Turkije, Roemenië Hongarije en Nederland.

In 1900 is Seelig terug in Indië en krijgt dan de leiding van het hoforkest van de Soesoehoenan van Soerakarta. Gedurende de 8 daaropvolgende jaren in Solo, wordt er een diepgaande studie gemaakt van de Oosterse muziek. Na de dood van zijn vader vestigt hij zich in Bandoeng, om de leiding van de, door deze gestichte uitgeverij (Matatani) en muziek- en instrumentenhandel op zich te nemen. Maar de omzwervingen zijn nog niet voorbij. In 1911 vertrekt hij naar Siam (Thailand). Daar wordt hij orkestdirekteur en muzikaal adviseur van het Koninklijk Orkest te Bankok. In die tijd noteerde hij uit de volksmond een groot aantal Siameese melodiën en componeerde tevens de koningshimne van Siam. Een grote verzameling liederen, opgetekend van inheemse zangers uit midden Java verscheen naderhand eveneens in druk.

De composities van Seelig vertonen een intrigerende combinatie van Oosterse en Westerse elementen; de structuur verraadt steeds de vakman. Veel van zijn omvangrijke, vrijwel ongedateerde oeuvre is, behalve in Indië zelf, uitgevoerd in Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Amerika en Japan, maar vreemd genoeg bijna nooit in ons land. Na omstreeks 1930 heeft hij weinig meer gecomponeerd, in beslag genomen als hij werd, door de uitgeverij en muziekhandel te Soerabaja, Bandoeng (Bragaweg), Batavia en Semarang. Door zijn kleizoon zijn de meeste werken geindexeerd en bevinden zich gedeeltelijk ook in de muziekbibliotheken hier te lande.

Seelig is vooral bekend geworden door de z.g. Pantoen, een maleise variant op de Portugese Moresco, die werd begeleid door het tokkelinstrument: de krontjong. Zijn pianoconcert is destijds enige malen met orkest in N.Indië uitgevoerd en wel door de pianiste Käthe Haasse, de moeder van de schrijfster Hella Haasse. De partituur van dit werk dat, als zoveel van zijn composities, vanwege het oorlogsgebeuren verloren werd gewaand, is onlangs teruggevonden. Men is doende dit concert weer tot leven te wekken o.a. via de computer. De orkestpartijen moeten aan de hand van summiere aantekeningen nog worden uitgewerkt.

Muziek en toneelvereniging "Braga" in 1910 met o.a. Paul Seelig cello

  Uitgave  Seelig / Matatani

Print Version/Afdruk Versie