Orkesten/Koren

Prelude
Ouverture
Kunstkringen
Japanse Kampen
Orkesten/Koren
Komponisten
Artiesten
Sticusa/Erasmushuis
Programma's/Recensies
Encores/Links
Onderzoekers
Chronologie en kaarten
Knipsels
Gebouwen
Radio
gamelan
 
Radio Philharmonisch Orkest 1948-1950          Print Version/Afdruk Versie

In 1947 is in Den Haag en Djakarta gelijktijdig het plan gerezen om het Omroep-orkest te Batavia een professionele status te geven. Op instigatie van het Ministerie van Overzeese gebiedsdelen werd  de dirigent Yvon Baarspul benaderd om een volwaardig  symfonie orkest  aldaar  te formeren, dat in staat moest zijn een uitgebreid repertoire te brengen. Gevoegd bij het al bestaande  NIROM-orkest, zou dit ensemble ongeveer 63 leden gaan  tellen. De musici (meest mannen) kregen een 2-jarig contract aangeboden terwijl de Nederlandse regering het initiatief sponsorde. Omdat het in de 'Oost' in die tijd  nog lang niet veilig was, kon gesproken worden van een riskante onderneming. Hoe dan ook, er was ‘overzee’ in die turbulente jaren grote behoefte aan culturele ontspanning.

 

Het resultaat: Op 5 juni 1948 vertrekken 27 gegadigden per M.S.Garoet vanuit Rotterdam naar Nederlands Indië. Nog 12 musici volgen enige tijd later per vliegtuig. De violist Herman v.d.Vegt werd voor één jaar vrij gemaakt om in de funktie van concertmeester Baarspul te assisteren.

 

De orkestleden die uit Nederland kwamen, werden ondergebracht in Hotel Chaulan, op loopafstand van de radio  aan het Koningsplein. Na een jaar kwamen de echtgenotes en kinderen over. In die tijd werd er een nieuwe wijk gebouwd aan de rand van Batavia waar de meesten uiteindelijk  huisvesting vonden.

 

Met de repetities werd al gauw begonnen in de grote studio van de inmiddels omgedoopte  Radio Omroep in (den) Overgangstijd’. (ROIO) Vice-president Mohammad Hatta werd beschermheer van dit nieuwe orkest.

Op 30 Augustus 1948 vond het openingsconcert plaats in de uitverkochte zaal (z.g. Garden Hall) van de Dierentuin te Batavia. Meer dan 1000 toehoorders! Programma: werken van Bach, Geraerdts en Brahms m.m.v. het Oratorium koor.

In de twee jaar van het bestaan van het Orkest vormden enkele leden kamermuziekensembles. Zo ontstonden er bijv. twee strijkkwartetten. Het “Radio Philharmonisch. Blaaskwintet” trad op met de pianisten Frans Szabo en Douda Poliakine en er kwamen talrijke recitals en solo-optredens.

Het orkest heeft verscheidene tournees gemaakt:

  • -september '49 per M.S.Ophir naar Semarang, Soerabaja en Bali . ( Het schip diende tevens als hotel).
  • -november '49 per vliegtuig naar Singapore voor 5 concerten in de ‘Victoria Memorial Hall’  en een jeugd-concert in’ Happy World’, een grote tent.
  • -eind  '49 twee concerten te Pladjoe, bij Palembang.

Uit het R.Ph.Orkest werd ook een kamerorkest gevormd dat onder leiding stond van dirigent Frits Hinze dat voornamelijk in de plaatselijke Schouwburg optrad. Het Cosmopolitain orkest olv. Jos Cléber verzorgde intussen het lichtere repertoire. Tegelijkertijd groeide de belangstelling van Indonesische en Chinese zijde.

De directie van de " ROIO” die met krachtige steun van de regering dit nieuwe symfonie-orkest heeft kunnen oprichten, meende het culturele doel van deze instelling het best te kunnen dienen door het orkest niet angstvallig binnen de beslotenheid van de studiomuren te houden, maar de uitzendingen zoveel mogelijk vanuit de concertzaal te verzorgen. De concerten werden als regel op de plaat vastgelegd om later uitgezonden te worden vanuit diverse relay-stations in het land, o.a. die van  Semarang, Soerabaja, Bandoeng en Makassar. Behalve in de "Garden Hall" waren er ook concerten in de Willemskerk, de Portugese Buitenkerk, de Schouwburg en in "Concordia" te Batavia.

Een serie van 7 concerten, gewijd aan Nederlandse componisten, vond plaats in de grote zaal van de Radio Omroep van Djakarta. Samenstelling en redactie waren in handen van de hoboïst Victor Swillens. Deze concerten werden ook uitgezonden door de zenders in Semarang en Soerabaja.

De twee afscheidsconcerten van het Radio-Philharmonisch orkest in Juni 1950 vermeldden de uitvoering van de 9e symfonie van Ludwig van Beethoven m.m.v. het Batavia’s gemengd koor. Bij deze gelegenheid werd Yvon Baarspul benoemd tot Ridder in der Orde van Oranje-Nassau.De terugreis werd gemaakt met de  M.S “Johan van Oldenbarnevelt” op 21 juli 1950. Aankomst Amsterdam 17 augustus. Sommige orkestleden keerden later terug voor de vorming van het ” Orkes Radio Jakarta” o.l.v. Henk te Strake, dat nog tot 1953 heeft bestaan.




Yvon Baarspul
 
Dirigent van het Radio Philharmonisch Orkest te Batavia / Djakarta
Print Version/Afdruk Versie