Kunstkringen

Prelude
Ouverture
Kunstkringen
Japanse Kampen
Orkesten/Koren
Komponisten
Artiesten
Sticusa/Erasmushuis
Programma's/Recensies
Encores/Links
Onderzoekers
Chronologie en kaarten
Knipsels
Gebouwen
Radio
gamelan
 
Muziekleven voor de oorlog          Print Version/Afdruk Versie

CONCORDIA,

Van 1904 tot 1916 onder leiding van N.J. Gerharz.

Nico J. Gerharz, 1872 – 1939, is als onderluitenant-kapelmeester naar Indië gekomen om de Stafkapel* in Batavia te leiden. In 1904 werd hij dirigent van Concordia dat tot aan zijn optreden niet veel anders dan dansmuziek, operafatasieën en parafrasen ten gehore gebracht. Gerharz durfde met deze sleur te breken en liet voor orkest geschreven werken, waarbij ook solisten optraden, uitvoeren. Onder de werken die hij in de loop der jaren met het orkest ten gehore bracht behoren onder andere Carnaval Romain van Hector Berlioz, Impressions d’Italie van Charpentier, Tsjaikovski’s Symphonie Pathétique, Aus der neuen Welt van Dvorak en de Sheherazade van Rimsky-Korsakoff. De symphonie-concerten die hij vanaf 1905 invoerde brachten als het ware een omwenteling in het muzikale leven van de hoofdstad teweeg. Hij was het die uiteindelijk de Stafmuziek op de hoogte bracht dat zij met Europese orkesten van naam kon wedijveren.

Deze concerten werden eens in de maand gegeven. Bij de plaatsbespreking werd om een goed plaatsje gevochten en op de avond van de uitvoering was de zaal stampvol. "Wee degene," schrijft Victor Ido*, "die bij de aanvang van het concert nog een splitje nam of een nog babbeltje begon. De dirigent keek dan de schuldige, ten aanschouwe van de volle zaal, met vernietigende blikken aan". Nog erger verging het degene die te laat kwam en moest blijven staan gedurende de hele duur van het muzieknummer, teneinde een hinderlijk geschuifel van stoelpoten te voorkomen.

Jammer genoeg heeft de Stafmuziek na het vertrek van Gerharz in 1916 naar Europa – waar hij nog vele muzikale lauweren oogstte – haar oude roem niet kunnen handhaven. Zijn opvolgers waren blijkbaar niet bij machte het peil waarop hij het orkest had gebracht, te handhaven en ten slotte hebben ook andere omstandigheden er toe geleid dat het in 1931 werd opgeheven. Gerharz, aan wiens eminente leiding muziekminnend Batavia zoveel schoons te danken heeft gehad, overleed te Bandoeng op 13 november 1939 op 67-jarige leeftijd.

  • * De Stafmuziekkapel van Batavia werd van 1880 tot 1886 geleid door Johannes Seelig, de     vader van de componist Paul Seelig (Breda 1876 – 1945 Jappenkamp Meester Cornelis).
  • * Pseudoniem van de broer van in Soerabaja geboren schrijver/componist Constant van de Wall.

Print Version/Afdruk Versie